Мђктђп лабораториясе

1. Якын—ерак

Тђќрибђнећ максаты: Кояштан ераклык џава температурасына йогынтысын билгелђргђ.

Материаллар: ике термометр, љстђл лампасы, озын линейка (метр).

Процесс: Линейканы алып бер термометрны 10 см тамгасына, ђ икенче термометрны - 100 см тамгасына урнаштырыгыз. Љстђл лампасын линейканыћ 0 тамгасы янына куегыз. Лампаны кабызыгыз. 10 минуттан соћ ике термометрныћ да књрсђткечлђрен язып алыгыз.

Нђтиќђ:: Якындагы термометр югарырак температураны књрсђтђ.

Нигђ? Лампага якынрак яткан термометр књбрђк энергияне ала џђм књбрђк ќылына. Лампадан ерагая саен нурлар сибелђ бара, шућа књрђ ерактагы термометрны алар начаррак ќылыта. Планеталар белђн шул ук џђл килеп чыга. Кояшка ић якын булган Меркурийда ић эссе температура, ић ерак Плутонда киресенчђ.

2. Химик ќылылык

Тђќрибђнећ максаты: химик реакциялђре ќылылыкны бирђ алуын књрсђтергњ.

Материаллар: урам градуснигы, градусник керђ ала торган капкачлы банка, корыч мунчала, 60 мл уксус, њлчђњ савыты.

Процесс: Банкага градусникны салып, капкачны ябыгыз. 5 минуттан соћ температураны язып алыгыз. 1-2 минутка уксуска мунчаланы салыгыз. Уксус калдыкларын мунчаладан сљртеп, аћа градусникны кертегез. Мунчала џђм градусникны банкага салып, капкачны ябыгыз. Температураны џђр 5 минут язып барыгыз.

Нђтиќђ: Температура књтђрелђ.

Нигђ? Уксус мунчаланыћ саклау катламын бетерђ, нђтиќђдђ ул окисляется итђ. Бу вакытта ќылылык чыга, термометрны ќылыта.

3. Нурланыш

Тђќрибђнећ максаты: тљснећ ђйберлђрнећ нурланышны њзлђштерњгђ йогынтысын белњ.

Материаллар: кара кђгазь, ике урам термометры, степплер, алюминий фольгасы, 100-ваттлы лампа, линейка.

Процесс: Кара кђгазьдђн пакетчык ясап, ан степплер ярдђмендђ беркетеп шунда градусникны салыгыз. Икенче термометрны фольга битенђ салып беренче очрактагы кебек эшлђгез. Башлангыч температураны язып алыгыз. Пакетчыкларны лампадан 30 см ераклыкта куегыз. Лампаны 10 минутка кабызып, термометрнарныћ књрсђткечлђрен язып алыгыз.

Нђтиќђ: Кара пакеттагы термометр югарырак температураны књрсђтђ.

Нигђ? Кара тљстђге ђйберлђр барлык нурларны њзлђштерђ. [10]